عبدالحسين بينش
64
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى)
شمارى از شهرهاى اسلامى - مانند معرة النعمان - در مقابل تهاجم صليبيها مقاومت كردند ولى حاكمان برخى ديگر از شهرها - مثل حماة ، شيزر و طرابلس ، حمص ترجيح دادند كه از جنگ كناره بگيرند و با مهاجمان از در صلح درآيند ولى كشتارهاى صليبيها ، پس از رسيدن به آسياى صغير ، در طول مسير و هنگام رسيدن به انطاكيه و در ادامه در قدس و ديگر شهرهاى فلسطين خشم مسلمانان را برانگيخت و همچنين ادامهء مبارزطلبيهايشان با پاسخ مناسب مسلمانان روبهرو گرديد . « 1 » در طى اين دوران آشكار شد كه امارتهاى پراكندهء شام تضعيف گرديده و قدرت مقابله با مبارزطلبى صليبيها را ندارد . در شمال ، قليچ ارسلان از رهبران نيرومند سلاجقه توان پايدارى نداشت و صليبيها پايتختش ، نيقيه ، را از او گرفتند و ضعيفترش كردند - اما تركمانانى كه به آناطولى مهاجرت كرده بودند ، وسايل لازم را براى تشكيل يك سپاه در اختيار او قرار دادند و ساكنان منطقه ، آماده وارد آوردن فشار بر مسيحيان گشتند . آناطولى نيز زير سلطهء سلسلهء دانشمنديه بود ؛ كه از نيرومندترين امارتهاى سلاجقه در بخش شمال شبه جزيرهء آسياى صغير به شمار مىرفت . امير دانشمندى ، انوشتگين ، با پيروزى بر صليبيها شهرت فراوانى كسب كرد و بوهمند را به اسارت درآورد . به اين ترتيب او نخستين
--> ( 1 ) . براى مثال ، نقل مىشود كه صليبيها پس از استقرار در قدس اقدام به تهاجم به سرزمينهاى همجوار كردند . در 18 حزيران - ژانويه - 1100 ، نيروى عظيمى به راه افتاد و اردن را مورد حمله قرار داده تا دل جولان پيشروى كرد . هنگام بازگشت اين نيروها ، عقبهء سپاهشان از سوى لشكر دمشق به فرماندهى دقاق مورد حمله قرار گرفت و نابود گرديد و خسارتهاى فراوانى ديد . صليبيها در صدد انتقام برآمدند و اقدام به حملهاى بزرگتر از حملهء نخست كردند و تا دمشق پيش رفتند . به طورى كه حاكم شهر امير دقاق ، ناچار به تقاضاى عقد پيمان آتشبس گرديد . سپس فرماندهء نيروهاى صليبى ، تانكرد ، شش سوار را همراه با نامهاى به دمشق فرستاد . در نامهء وى آمده بود : امير دقاق يا بايد به دين مسيح درآيد يا آنكه دمشق را ترك كند . دقاق از اين توهين برآشفت و به فرستادگان پاسخ داد كه آنان يا بايد همه مسلمان شوند و يا همه كشته خواهند شد . از آن ميان تنها يك تن مسلمان شد و ديگران به قتل رسيدند . صليبيها درصدد انتقام برآمدند و با اعزام نيرويى عظيم مدت دو هفته در جولان سرگرم ويرانى بودند . مسلمانان پشت ديوار شهرهاشان سنگر گرفته بودند و اين تهاجم تنها به يك نتيجه منجر گرديد و آن از بين رفتن منابع غذايى بود ؛ كه صليبيها را بيش از مسلمانان گرفتار مشكل ساخت .